LearN@BSD - Elementarz użytkownika NetBSD
Kurs instalowania NetBSD

Created - April 17, 2007  |  Modified - Sep 26, 2007

P2O2 WWW Strona główna -> Kurs instalowania NetBSD -> Dyski w Windows, Linux i NetBSD

Spis treści

• Podziękowania
• Wprowadzenie
• Dyski w Windows, Linux i NetBSD <=
• Przykłady kombinacyj dyskowych
• GRUB - menedżer uruchomieniowy
• Tworzenie dyskietki instalacyjnej
• Ostatnie przygotowania
• Partycjonowanie dysku twardego
• Etykieta dyskowa
• Tworzenie etykiety dyskowej
• Tworzenie systemu plikowego
• Wybieranie mediów instalacyjnych
• Instalowanie z CD-ROM lub DVD
• Instalowanie przez FTP
• Rozpakowywanie pakietów systemowych (ang. sets)
• Konfigurowanie systemu
• Uwagi P2O2

Dyski w Windows, Linux i NetBSD

Na początek proszę zapoznać się z tekstem pochodzącym z oficjalnego Przewodnika NetBSD opisującym sposoby partycjonowania w systemach DOS i NetBSD. Opis zawiera rysunek. Na końcu znajduje się tabela podsumowująca i poszerzająca te informacje. Dodatkowo podano oznaczenia dla menedżera uruchomieniowego GRUB.

BIOS i partycje dyskowe

Program instalacyjny sysinst systemu NetBSD wspomina o dwóch rodzajach geometrii dysku twardego:

• geometrii rzeczywistej (fizycznej)

• geometrii widzianej przez BIOS

Geometria rzeczywista jest fizyczną geometrią dysku twardego, rozpoznawaną przez system operacyjny np. NetBSD. Geometria BIOSu wykorzystywana jest przez BIOS komputera i może różnić się od rzeczywistej (np. BIOS może przemapować dysk korzystając z techniki LBA).

Dysk używany w przykładowej instalacji opisywanej w tym Kursie jest dyskiem IDE o następujących geometriach:

real:  6232 cyl,   16 heads,  63 sec
BIOS:   779 cyl,  128 heads,  63 sec   (LBA)

Jak widać BIOS przemapował dysk używając LBA, w efekcie redukując liczbę cylindrów i zwiększając ilość ścieżek (rezultat jest jednak ten sam: 6232 * 16 = 779 * 128 = 99712). Sektor ma 512 bajtów, co oznacza rozmiar dysku 6232 * 16 * 63 * 512 = 3 GB. NetBSD nie potrzebuje przemapowywania geometrii dysku (i faktycznie tego nie robi). W procesie instalacji możliwa jest ręczna zmiana geometrii w wypadku, gdyby sysinst rozpoznał ją niewłaściwie.

NetBSD i partycje dyskowe

Terminologia używana w NetBSD różni się od terminologii stosowanej w systemach DOS/Windows. W rzeczywistości są to dwa rożne schematy partycjonowania. Jak pamiętamy partycje BIOS zdefiniowane są w tablicy partycyj dysku. W DOS/Windows dane te umieszczone są w pierwszym sektorze dysku zwanym MBR (Master Boot Sector).

NetBSD instaluje się w jednej z czterech partycji podstawowych BIOS (ang. primary).

W obrębie swojej BIOSowej partycji (nazywanej także slice), NetBSD definiuje własne BSDowe partycje (liczba mnoga!) używając własnego schematu partycjonowania zwanego etykietą dyskową (ang. disklabel). Partycje te widziane są tylko przez NetBSD i identyfikowane przez małe litery zaczynając od "a".

Na przykład, wd0a odnosi się do partycji "a" pierwszego dysku IDE (wd0), a sd0a odnosi się do partycji "a" pierwszego dysku SCSI. W Rysunek 1, "NetBSD i jego partycje dyskowe" są dwie główne (primary) partycje BIOS, jedna używana przez DOS i druga przez NetBSD.

Rysunek 1. NetBSD i jego partycje dyskowe

Uwaga

Znaczenie partycji "c" i "d" jest specyficzne dla platformy i386 systemu NetBSD. Wersje dla innych platform używają innych konwencji (np. "c" reprezentuje cały dysk.)

Uwaga P2O2

Oznaczenia "a" i "b" w systemie NetBSD (patrz Rysunek 1), to nazwy partycyj w systemie NetBSD. Gdy NetBSD "patrzy" na inny dysk z systemem DOS, oznaczenia "a" i "b" dla niego nie istnieją, gdyż nie ma tam... NetBSD. I nie mylić tych oznaczeń z dyskietkami "A" i "B"!.

Uwaga

Jeśli NetBSD współdzieli dysk z innym systemem operacyjnym, trzeba będzie zainstalować menedżer uruchomieniowy (ang. boot manager) - program umożliwiający wybór systemu operacyjnego w momencie startu maszyny. "Sysinst" jest w stanie automatycznie zainstalować i skonfigurować jedynie prosty, chociaż efektywny menedżer uruchomieniowy.

Wymagania dotyczące przestrzeni na dysku

Wielkość przestrzeni dyskowej wymaganej przy instalacji NetBSD zależy od przewidywanych zastosowań (np. serwer, albo stacja robocza). Dla przykładu wyobraźmy sobie domowy komputer z dyskiem 420 MB (raczej małym, jak na dzisiejsze standardy), z X, źródłami jądra i paroma aplikacjami (Netscape, ...). Partycja wymiany (swap) ma 32 MB. df wyświetla następujące informacje:

Filesystem  1K-blocks     Used    Avail Capacity  Mounted on
/dev/wd1a       31887    16848    13444    56%    /
/dev/wd1e      363507   173202   172129    50%    /usr

Jak widać system operacyjny NetBSD zajmuje około 225 MB ("/" + "/usr" + swap) i pozostawia 170 MB wolnej przestrzeni na partycji /usr.

Instalowanie wielokrotne

Rada warta zastosowania!

Pierwsza instalacja systemu operacyjnego rzadko kiedy kończy sie sukcesem; NetBSD nie jest tu wyjątkiem. Nawet jeśli wszystko poszło dobrze, po pewnym czasie pojawia się przeświadczenie, że można było wybrać lepszy układ partycyj. Ważne jest, by się nie poddawać, aby spróbować ponownie. Tym bardziej, że to, co było trudne za pierwszym razem stopniowo staje się coraz bardziej oczywiste na skutek akumulacji doświadczenia.

Warto podczas pierwszych instalacji akceptować domyślne wartości sugerowane przez sysinst i unikać zmieniania np. etykiety dyskowej.

Tabela oznaczeń dyskowych DOS, Windows, Linux, NetBSD

W tabeli posłużono się danymi opartymi na konkretnym przykładzie. System komputerowy autora zawiera dwa dyski - wd0, podpięty jako Master do IDE0 (pierwszego kanału IDE) oraz wd1, podłączony jako Master do IDE1 (kanału drugiego). Napęd CD-ROM/RW (cd0a) podłączony jest jako Slave do IDE0 ("za dyskiem wd0"). W określeniu linuxowym: IDE0 -> wd0 = hda, cd0a = hdb, IDE1 -> wd1 = hdc. Więcej wyjaśni tabela. Szerzej na temat kombinacji dyskowych w kolejnym rozdziale Przykłady kombinacji dyskowych.

Warto w tym miejscu dodać, że NetBSD został zainstalowany na dysku wd1. Jako menadżer uruchomieniowy używany był pierwotnie DOSowy xfdisk. xfdisk umieszczony był na jednej dyskietce wraz z podstawowymi plikami systemu DOS. Oczywiście można używać dowolnego menedżera uruchomieniowego (ang. boot manager). Ten rodzaj uruchamiania systemu NetBSD został wymuszony obecnością trzech podstawowych (!) partycyj Windows 98 na dysku wd0 (hda) i wieloma eksperymentami w zakresie instalowanych systemów operacyjnych. Obecnie zastąpiony został GRUBem. Opisano go w skrócie w kontekście NetBSD w rozdziale GRUB - menedżer uruchomieniowy.

*) Partycje logiczne na partycjach rozszerzonych zawsze zaczynają się od 4 tj. (hdx,4), bez względu na liczbę partycyj podstawowych (dotyczy starej wersji tzw. GRUB Legacy, w odróżnieniu od nowej - GRUB 2, jeszcze nie gotowej).